Joan Samson (1937-1976) za swojego krótkiego życia zdołała opublikować dwie książki. Pierwsza z nich „Watching the New Baby” (1974) opowiadająca z kobiecego punktu widzenia o początkowym macierzyństwa, została bardzo ciepło przyjęta przez czytelników. Zachęcona tym pozytywnym odzewem Samson napisała drugą książkę, która swoją tematykę całkowicie odbiegała od czułych wspomnień młodej matki. „Aukcjoner”– bo o nim mowa – został wydany w styczniu 1976 r. przez wydawnictwo Simon & Schuster i stanowił wycieczkę autorki na dziewiczy teren literatury gatunkowej, a ściślej rzecz ujmując powieści grozy. Dosyć szybko powieść trafiła na listę bestsellerów, wydawnictwo zaś zaplanowało całkiem sporą kampanię promocyjną młodej autorki. Niestety krótko po ukończeniu powieści u Joan Samson został zdiagnozowany guz mózgu, który zabrał ją z tego świata blisko miesiąc po opublikowaniu jej najsłynniejszej powieści. Śmierć autorki przekreśliła plany wydawnictwo na wypromowanie nowej literackiej gwiazdy i co ważniejsze pozbawiła nas – czytelników, kolejnych jej powieści.

„Aukcjoner” ściśle rzecz ujmując można zaliczyć do horroru psychologicznego. Nie ma tutaj jump scare’ów, makabry czy też innych elementów powszechnie kojarzonych z powieściami grozy. Ot jest zwykła-niezwykła historia, która zabiera nas do małego miasteczka Harlowe w stanie New Hempshire. Spokój małej miejscowości, gdzie czas płynie powoli, a życie jego mieszkańców nie jest zakłócane przez wieści z dalekiego świata zostaje naruszony gdy sprowadza się do niej Perly Dunsmore. Względnie młody przybysz, miał zwiedzić w swoim dotychczasowym życiu wiele krajów, by stwierdzić, że najlepiej służy mu atmosfera jego rodzinnego stanu. Dosyć prędko wkupuje się w łaski małej społeczności, gdy jako aukcjoner organizuje aukcje zebranych od lokalnych mieszkańców rupieci, które jakimś cudem udaje u się sprzedać z zyskiem. Uzyskane w ten sposób pieniądze są wykorzystywane przez miasto w celu zatrudnienia kolejnych zastępców lokalnego szeryfa. Sielanka trwa do momentu, kiedy okazuje się, że działania Dunsemore’a mają znacznie bardziej skomplikowany cel niż tylko dbanie o lokalną tkankę społeczną…

Wydarzenia obserwujemy z perspektywy rodziny Moore’ów mieszkających kawałek od miasteczka w malowniczej okolicy. John Moore to solidna osoba o ugruntowanym stosunku do świata. Za nic ni opuściłby swojej rodzinnej ziemi. Wtóruje mu w tym jego matka, a jego żona Miriam również nie wyobraża sobie innego życia – w końcu tutaj czują się bezpiecznie, a okolica jest idealna dla ich małej córeczki Hildie. Trwającą idyllę przerywa przybycie miejscowego szeryfa Gore’a, który zbiera rzeczy na miejską aukcje w Harlowe. Opowiada on Moore’om o nieco tajemniczym aukcjonerze i jego nowatorskich inicjatywach. Chociaż nasi bohaterzy nie są zbyt zainteresowani nowościami, przekazują oni na aukcję trochę starych rzeczy. Nie zdają sobie sprawy, że to dopiero początek. Aukcje odbywają się bowiem regularnie tydzień w tydzień, z budzącą niepokój regularnością odwiedzają ich w każdy czwartek nowi zastępcy szeryfa i sam szeryf by zabrać kolejne przedmioty. Początkowo są to stare i niepotrzebne przedmioty, gdy jednak zaczyna ich braknąć, z domu zaczynają znikać niezbędne rzeczy, jak siekiery czy piły. Co więcej sprawa dotyczy nie tylko jednej rodziny, ale całego miasteczka. Każdy oddaje coś na aukcje, a Ci którzy się przeciwstawiają mają dziwne wypadki i są zmuszani do wyjazdu. W końcu ktoś musi powiedzieć dość…

„Aukcjoner” w mistrzowski sposób opisuję rosnącą psychotyczną bierność ludzi, których nie stać na zorganizowany opór przeciwko dotykającym je zmianom. Dunsmore nie jest jednak jakąś demoniczną kreacją, a zwykłym człowiekiem, wykorzystującym naiwność innych. John Moore nie jest mężnym bohaterem, a kolejnym biernym obserwatorem, podobnie zresztą jak jego żona. Jedynie matka Johna zarzuca miasteczku i swojemu synowi i synowej bierność. Niestety wszelkie jej uwagi stykają się ze ścianą. Gwoli ścisłości dodać również należy, że powieść można traktować jako alegorię zmian zachodzących w l. 70-tych w amerykańskim społeczeństwie. Samson ostrzega przed biernością, jednocześnie wskazując, że ufność w działanie instytucji państwowych (jaką przejawia John Moore) gdy są one w swej istocie też zepsute, może doprowadzić do upadku nie tylko małego miasteczka, ale całego społeczeństwa, którego jest ono symbolem.

Powieść przez wielu krytyków była porównywana do „Loterii” Shirley Jackson z 1948 r. Niewątpliwie widać w niej, że autorka dużo zaczerpnęła z Jackson, jeśli chodzi o psychologizację postaci, niemniej nadal są oni w pełni autonomicznymi charakterami.

„Aukcjoner” podobno miał zainspirować Stephena Kinga do napisania „Sklepiku z marzeniami”, gdzie przerabia on alegoryczną opowieść Samson na swój bardziej przyziemny – co nie oznacza, że gorszy – sposób. Myślę, że osoby, które lubią Kinga koniecznie powinny się zapoznać z książką Samson, by zobaczyć jak King przetwarza zawarte w niej motywy i historię.