[Dr Strangelove]

Zawieście czerwone latarnie (1991) reż Zhang Yimou

Kiedyś to na pewno widziałem, przynajmniej fragmenty, ale poza mglistym wspomnieniem to niewiele mi zostało w głowie.

Lata 20-te ubiegłego wieku, 19 letnia Song Lian po śmierci ojca zmuszona jest przez macochę przerwać studia i zostać konkubiną bogatego pana. Czwartą z kolei.

Generalnie to mam zawsze pewien kłopot z tą azjatycką twórczością. Większość filmów jest jakoś dziwnie przerysowana, jakaś taka groteskowa, gra aktorska też jest najczęściej dla mnie na granicy szarży i nawet jak film jest z założenia poważny to nie mogę go traktować poważnie. To może być osławiony "Chaser" albo oryginalny "Ring". Tutaj to jeden z nielicznych przypadków gdzie film ma europejski albo zachodni posmak co rzecz jasna wielki plus :D

Po pierwsze film jest przepięknie nakręcony. Całość rozgrywa się tylko w jednej lokacji czyli domu, w którym mieszka pan ze swoim stadkiem żon/konkubin i służbą. Każda z żon ma swój pokój i co wieczór przed pokojem wybranki zawieszane są tytułowe czerwone latarnie, gdyż tam spędzi noc. Zdjęcia są cudowne i wręcz wysmakowane, ale nie ma tu żadnego silenia się na "artyzm" (jak w tej "Faworycie na przykład, gdzie wuj wie po co są jakieś wymyślne kadry i ustawienia kamery) i całość podporządkowana jest historii. Nie pamiętam kiedy film sprawił mi taką przyjemność wizualnie.

Resztę dam w spoilerach. To nie żaden thriller z szalonymi twistami, ale mimo wszystko lepiej obejrzeć "na świeżo"

Spoiler

Jest tu na przykład kapitalny pomysł z przedstawieniem pana domu. W sumie nigdy nie widzimy go z bliska. Trudno nawet powiedzieć ile ma lat. Na pewno nie jest młody bo pierwsza żona ma już swoje lata i ma dorosłego syna. Słyszymy jego głos, widzimy go za zasłoną na łóżku, gdzieś na drugim czy trzecim planie. Jest chyba tylko jedno ujęcie, kiedy widać jego twarz, a i to na krótko i bez żadnych zbliżeń. Rzecz niby banalna ale fantastycznie pomyślana.

Praktycznie nie ma tu scen przemocy, sceny seksu też są domyślne, nikt nie przeklina. A jednocześnie film jest jednym z bardziej okrutnych i ponurych jakie widziałem. Bardzo fajny choć prosty twist, który wynika po prostu z historii, a nie jest próbą zrobienia widza w konia - widzisz, to inaczej niż myślałeś. Ma twarz buddy ale serce skorpiona - tak trzecia żona mówi o drugiej, choć początkowo to ta trzecia wydaje się głównym złym, a druga tą dobrą przyjaciółką. Wszystkie kobiety mówią do siebie siostro.

Pierwsza już w zasadzie sobie odpuściła. Urodziła syna co najważniejsze, ma już swoje lata, więc zdaje sobie sprawę, że jej rola jest skończona. Mąż ma trzy młodsze i bardziej ponętne kandydatki do zawieszenia czerwonych latarni. Druga zaczyna już dostrzegać że to ostatnie chwile kiedy może jeszcze włączyć się do gry, bo trzecia i czwarta (piękne Saifei He i Gong Li) są raczej poza zasięgiem. Świetny opis jak trzecia opowiada że obie były w ciąży, druga próbowała wywołać u niej poronienie, a potem brała jakieś proszki, żeby urodzić jako pierwsza. Wszystko zawiodło, obie urodziły, ale druga urodziła jako pierwsza i w dodatku urodziła syna, a trzecia tylko córkę.

Jak wspominałem film mimo braku fizycznego okrucieństwa jest naprawdę przygnębiający, smutny, bez żadnego happy endu, a sama historia ma tragiczny koniec. Budda o sercu skorpiona tryumfuje, ale to tylko do czasu. Na końcu mamy kolejną, piątą żonę przygotowywaną do swojej roli. Tak na marginesie to w teorii wymarzona sytuacja dla faceta. Masz kilka babek, wybierasz sobie tę na którą masz ochotę, wszystkie ciche i posłuszne. No w życiu bym się na coś takiego nie zdecydował :D

To jednocześnie jest znakomity przykład kiedy można nakręcić film o uciskanych kobietach, o męskiej dominacji, okrutnym patriarchacie który nawet nie zdaje sobie z tego sprawy jaką ma naturę i jak niszczy te kobiety. Można? No można, wystarczy po prostu nakręcić dobry film.

To jest kino artystyczne które lubię.
Zasłużone 10/10. Film bez żadnych wad.