Raven Quest - jak obrazić kruka? Wedle tej książki nazwać go wroną. Znów proza o zwierzątkach i tym razem głównym gatunkiem jest kruk zwyczajny. Tym razem nie ma wielkiej podróży grupy zwierzaków z zniszczonego przez człowieków habitatu, a tylko jeden zwierz (młody kruk imieniem Tok), którego wrobiono w morderstwo piskląt i skazano na banicję. I może wrócić, jeśli wykona jakiś heroiczny czyn. I za radą nastoletniej wrony decyduje sprowadzić mistycznych Szarych Lordów, czyli po naszemu wilki.
Jako sympatyk krukowatych cenię, że Sharon Stewart uczyniła głównymi i pozytywnymi bohaterami te zwierzęta. Właściwie nie tyle kruki (no... może kilka czarnych owiec, jak główni źli) przedstawione jako honorowe i rodzinne, co też wrony. Te są jeszcze w lepszym świetle ukazane, bo są bardziej pokojowo nastawione i bez problemu przyjmują głównego bohatera. Jedna wronia nastolatka po uratowaniu przez Toka ze szponów puchacza zostaje jego groupie, a młody chce zostać jego Robinem. I generalnie nie są uprzedzone do kruków - bez wzajemności, bo kruki to taka arystokracja stosująca tytulaturę i dla nich wrony to chłopstwo godne pogardy. Wierzę, że w prawdziwym życiu tak kruki spostrzegają swych mniejszych kuzynów :).
Wzorem dobrej xenofiction przedstawiła krucze społeczeństwo tak jak można sobie wyobrazić w naturze. U kruków małżeństwo daje profity w postaci terytorium i innych przywilejów. I rodzina jest tu najwyższą wartością. Zresztą Stewart oparła się na badaniach jednego profesora z Vermont. Co do badań - książka jest z 2003 roku, a i tak jest bardziej zgodna naukowo niż większość późniejszych wilkocentrycznych utworów (np. Zakochany wilczek). Zaskakująco dla mnie autorka uwzględniła fakt, że wilcze watahy to grupy rodzinne, gdzie para alfa to starzy, a reszta to ich dzieci (tutaj plus jedna świekra). Jedyną w sumie niezgodność (albo może się mylę i musiałbym się douczyć) to, że rola lidera watahy jest dziedziczna i schedę przejmuje najstarszy syn/córka lub zięć/synowa i w watasze są dwa wilki z zewnątrz. Przy czym zwalam na celowe działanie autorki, by uniknąć dziur fabularnych, bo jak część wilków zdecydowała osiedlić na nowym bezwilczym terenie, to w ich paczce jest wspomniana wadera z zewnątrz (a potem dołącza Szósty Ranger), inaczej skazane byłyby na kazirodztwo.
Wpływ człowieka na przyrodę też jest wyczuwalny, ale bez nachalnej łopaty i kreskówkowych zbirów, a także wychodzący poza pudełko. Jest klasyczne niszczenie habitatu i zabijanie, ale jest równie dający do myślenia komentarz nt. różnic "kulturowych" między leśnymi a miejskimi zwierzętami. M.in. Tok spotyka miejskie kruki będące lewakami i bezbożnikami bez tradycji (chyba, że chodzi o rasizm wobec wron). Nachodzi refleksja, że synantropijne zwierzęta wcale tak lepiej nie mają od tych z terenów nieprzekształconych przez ludzi. Niby mają dobry dostęp do jedzenia, mniej zagrożeń i nikt nie strzela z ognistych patyków, ale się rozleniwiają i w innych warunkach miałby problem przetrwać.
I znów ludzie nie są źli per se i idzie to w niuanse. Książka daje im powody, dlaczego nie lubią wilków (bo te polują na ich żywy inwentarz i same wilki rozumieją, że źle robią) i reszta działań jest nieświadoma. Gdyż z kolei do krukowatych nic nie mają i te były tylko pośrednimi ofiarami ich działań. I kiedy Tok walnął w słup telegraficzny, dwunogi go wzięły na leczenie i obandażowali mu nogę. Pamiętam jak w liceum zajmowałem się kawką ze złamanym skrzydłem, mój kolega zastanawiał się co takie zwierzę musi myśleć jak człowiek się nim opiekuje zamiast go od razu zabić. Całe życie uczony, że ludzie to zagrożenie, a tu nagle karmią najlepszym jedzeniem. Podobny dylemat ma Tok, początkowo oskarżający ludzkich opiekunów o niecne zamiary.
Co do reszty... Z zaciekawieniem się to czyta. Sporo się dzieje i jakby mieliby to ekranizować to lepszy byłby serial. A ostatnie rozdziały czyta się z napięciem. Payoff z villainami był słaby i na szybcika, jakby autorka chciała już to odbębnić. Nie mówiąc, że dostrzegłem nielogiczność względem poprzednich wydarzeń. Na początku wiarygodne pokazano, dlaczego wyrok sądowy został tak zasądzony (bo taki jest materiał dowodowy, plus nie każdy bierze za pewnik winę bohatera, jak jego matka, jego dziewczyna i stary mądrzec w stylu Obi-Wana). I wystarczy zrobić jakiś heroiczny uczynek i już zostaje się oczyszczonym z zarzutów, a oskarżyciela skazuje się za składanie fałszywych zeznań. Przydałoby się też dlaczego przy rzekomej zbrodni ojca Toka kort (określenie na kruczy sejm) łatwo zawierzył Grohowi - np. Groh miał lepszy status albo ojciec Toka podpadł wywrotowymi ideami np. życie w zgodzie z wronami. Mnie zaskoczyło, że dwaj główni antagoniści - kruczy Skaza i kruczy Rupert von Hentzau - działali niezależnie od siebie i spodziewałem się, że obaj zmówili, bo mieli ten sam cel. Albo że zawiążą sojusz.
Lewa strona się też zadowoli, ponieważ tym razem więcej jest postaci kobiecych w wiodących rolach, w tym najgłówniejszy z wilków (raczej najgłówniejsza), która nie jest jakąś typową dla YA buntowniczą nastką i chcącą coś udowodnić - to już dojrzała w pełni suka niekwestionująca doświadczenia innych. I jest jedna stara wadera udowadniająca, że mimo wieku jeszcze może pokazać zęby. Oczywiście muszą padać ofiary, bo literatura tego typu musi zawierać zgony. Ale mają uzasadnienie fabularne i mają dobry payoff, bo często to postacie, którym się kibicuje i zależy mi. Szczególnie zasmuciłem losem jednej postaci. Zarówno kruki jak i wilki mają osobne religie i Jahwe, jak i określenia na różne rzeczy (kruk nazywa samochód żukiem, a wilk warkotem). Także jest miniwgląd w wronią kulturę. Stewart subtelnie przedstawia lore zwierząt bez szkody dla akcji; mitologia i przysłowia ptaków/wilków są umieszczone jako cytaty pod tytułami rozdziałów. I trochę mnie śmieszy, iż dają fantasy-nazwy jak kora czy kort , a postacie nazywają się rodem z generatora imion krasnoludów, ale ich miejscówy nazwali najbardziej nudno jak się da - Krucze Góry czy Wzgórza Obfitości.
Ma nieco potknięć i kilka rzeczy fabularnych wymagałoby rozwinięcia lub innego kierunku, ale mimo to mogę polecić.
7/10
Jako sympatyk krukowatych cenię, że Sharon Stewart uczyniła głównymi i pozytywnymi bohaterami te zwierzęta. Właściwie nie tyle kruki (no... może kilka czarnych owiec, jak główni źli) przedstawione jako honorowe i rodzinne, co też wrony. Te są jeszcze w lepszym świetle ukazane, bo są bardziej pokojowo nastawione i bez problemu przyjmują głównego bohatera. Jedna wronia nastolatka po uratowaniu przez Toka ze szponów puchacza zostaje jego groupie, a młody chce zostać jego Robinem. I generalnie nie są uprzedzone do kruków - bez wzajemności, bo kruki to taka arystokracja stosująca tytulaturę i dla nich wrony to chłopstwo godne pogardy. Wierzę, że w prawdziwym życiu tak kruki spostrzegają swych mniejszych kuzynów :).
Wzorem dobrej xenofiction przedstawiła krucze społeczeństwo tak jak można sobie wyobrazić w naturze. U kruków małżeństwo daje profity w postaci terytorium i innych przywilejów. I rodzina jest tu najwyższą wartością. Zresztą Stewart oparła się na badaniach jednego profesora z Vermont. Co do badań - książka jest z 2003 roku, a i tak jest bardziej zgodna naukowo niż większość późniejszych wilkocentrycznych utworów (np. Zakochany wilczek). Zaskakująco dla mnie autorka uwzględniła fakt, że wilcze watahy to grupy rodzinne, gdzie para alfa to starzy, a reszta to ich dzieci (tutaj plus jedna świekra). Jedyną w sumie niezgodność (albo może się mylę i musiałbym się douczyć) to, że rola lidera watahy jest dziedziczna i schedę przejmuje najstarszy syn/córka lub zięć/synowa i w watasze są dwa wilki z zewnątrz. Przy czym zwalam na celowe działanie autorki, by uniknąć dziur fabularnych, bo jak część wilków zdecydowała osiedlić na nowym bezwilczym terenie, to w ich paczce jest wspomniana wadera z zewnątrz (a potem dołącza Szósty Ranger), inaczej skazane byłyby na kazirodztwo.
Wpływ człowieka na przyrodę też jest wyczuwalny, ale bez nachalnej łopaty i kreskówkowych zbirów, a także wychodzący poza pudełko. Jest klasyczne niszczenie habitatu i zabijanie, ale jest równie dający do myślenia komentarz nt. różnic "kulturowych" między leśnymi a miejskimi zwierzętami. M.in. Tok spotyka miejskie kruki będące lewakami i bezbożnikami bez tradycji (chyba, że chodzi o rasizm wobec wron). Nachodzi refleksja, że synantropijne zwierzęta wcale tak lepiej nie mają od tych z terenów nieprzekształconych przez ludzi. Niby mają dobry dostęp do jedzenia, mniej zagrożeń i nikt nie strzela z ognistych patyków, ale się rozleniwiają i w innych warunkach miałby problem przetrwać.
I znów ludzie nie są źli per se i idzie to w niuanse. Książka daje im powody, dlaczego nie lubią wilków (bo te polują na ich żywy inwentarz i same wilki rozumieją, że źle robią) i reszta działań jest nieświadoma. Gdyż z kolei do krukowatych nic nie mają i te były tylko pośrednimi ofiarami ich działań. I kiedy Tok walnął w słup telegraficzny, dwunogi go wzięły na leczenie i obandażowali mu nogę. Pamiętam jak w liceum zajmowałem się kawką ze złamanym skrzydłem, mój kolega zastanawiał się co takie zwierzę musi myśleć jak człowiek się nim opiekuje zamiast go od razu zabić. Całe życie uczony, że ludzie to zagrożenie, a tu nagle karmią najlepszym jedzeniem. Podobny dylemat ma Tok, początkowo oskarżający ludzkich opiekunów o niecne zamiary.
Co do reszty... Z zaciekawieniem się to czyta. Sporo się dzieje i jakby mieliby to ekranizować to lepszy byłby serial. A ostatnie rozdziały czyta się z napięciem. Payoff z villainami był słaby i na szybcika, jakby autorka chciała już to odbębnić. Nie mówiąc, że dostrzegłem nielogiczność względem poprzednich wydarzeń. Na początku wiarygodne pokazano, dlaczego wyrok sądowy został tak zasądzony (bo taki jest materiał dowodowy, plus nie każdy bierze za pewnik winę bohatera, jak jego matka, jego dziewczyna i stary mądrzec w stylu Obi-Wana). I wystarczy zrobić jakiś heroiczny uczynek i już zostaje się oczyszczonym z zarzutów, a oskarżyciela skazuje się za składanie fałszywych zeznań. Przydałoby się też dlaczego przy rzekomej zbrodni ojca Toka kort (określenie na kruczy sejm) łatwo zawierzył Grohowi - np. Groh miał lepszy status albo ojciec Toka podpadł wywrotowymi ideami np. życie w zgodzie z wronami. Mnie zaskoczyło, że dwaj główni antagoniści - kruczy Skaza i kruczy Rupert von Hentzau - działali niezależnie od siebie i spodziewałem się, że obaj zmówili, bo mieli ten sam cel. Albo że zawiążą sojusz.
Lewa strona się też zadowoli, ponieważ tym razem więcej jest postaci kobiecych w wiodących rolach, w tym najgłówniejszy z wilków (raczej najgłówniejsza), która nie jest jakąś typową dla YA buntowniczą nastką i chcącą coś udowodnić - to już dojrzała w pełni suka niekwestionująca doświadczenia innych. I jest jedna stara wadera udowadniająca, że mimo wieku jeszcze może pokazać zęby. Oczywiście muszą padać ofiary, bo literatura tego typu musi zawierać zgony. Ale mają uzasadnienie fabularne i mają dobry payoff, bo często to postacie, którym się kibicuje i zależy mi. Szczególnie zasmuciłem losem jednej postaci. Zarówno kruki jak i wilki mają osobne religie i Jahwe, jak i określenia na różne rzeczy (kruk nazywa samochód żukiem, a wilk warkotem). Także jest miniwgląd w wronią kulturę. Stewart subtelnie przedstawia lore zwierząt bez szkody dla akcji; mitologia i przysłowia ptaków/wilków są umieszczone jako cytaty pod tytułami rozdziałów. I trochę mnie śmieszy, iż dają fantasy-nazwy jak kora czy kort , a postacie nazywają się rodem z generatora imion krasnoludów, ale ich miejscówy nazwali najbardziej nudno jak się da - Krucze Góry czy Wzgórza Obfitości.
Ma nieco potknięć i kilka rzeczy fabularnych wymagałoby rozwinięcia lub innego kierunku, ale mimo to mogę polecić.
7/10
25-02-2025, 17:34
