[Mental]

W "Milczeniu" znalazło się jedno gigantyczne nieporozumienie, rzutujące na drugą część filmu. Nie wiem, czy podobnie jest w książce - powieści nie czytałem. Chodzi konkretnie o złote pióro, które naczelnik więzienia nieroztropnie pozostawia na pryczy Lectera. Lecter, pomimo że opięty kaftanem bezpieczeństwa i przytroczony do wózka, kradnie długopis. Ma to niebagatelne konsekwencje dla przebiegu fabuły, gdyż później za jego pomocą otwiera kajdanki (element taniej sensacji, którego nie ma w Siedem) i rozbebesza funkcjonariuszy. Moje pytanie brzmi: JAK to możliwe, by skrępowany człowiek, pozostający w dodatku pod czujnym okiem kamer, zwędził niepostrzeżenie długopis? Nie wydaje mi się, żeby Lecter dysponował zdolnościami na miarę legendarnego Hudiniego ani tym bardziej był krewnym Copperfielda. "Milczenie" pozuje (z sukcesem, co się zdarza niezmiernie rzadko) na ambitny dramat psychologiczny, utrzymany w konwencji thrillera, a tu taka bzdura i to jeszcze w środku filmu. Można pokusić się o pokrętną konkluzję - scenarzyści tak solidnie zapieczętowali Lectera w podziemiach, że aby go stamtąd wyciągnąć, musieli posunąć się do absurdu. W przypadku "Siedem" dyskusji nie ma - scenariusz Walkera to czysta perfekcja. Przerażająco logiczny skrypt. Czytałem go w oryginale dwa razy.

Barokowa kreacja Anthony'ego Hopkinasa przegrywa, moim skromnym zdaniem, w starciu z obezwładniającą powściągliwością Kevina Spacey'ego. Nie będę ukrywał, Hopkins miażdży, hipnotyzuje i w ogóle. Ale... No właśnie, odnoszę wrażenie, że za dużo w tym wszystkim (celowej) błazenady. Lecter po prostu błaznuje przed kamerą, balansując na granicy autoparodii (te jego pozy, spojrzenie, modulacja głosu). To, że kreacja nie tonie w oparach groteski, zawdzięczamy wyłącznie aktorskiemu instynktowi Sir Anthony'ego. Kevin Spacey przeciwnie - gra tak, jakby wierzył w to, co robi. Nawiasem, na wyżyny karykatury wespnie się Hopkins dopiero w części drugiej, dając żenujący popis jarmarcznego teatru. Morał jest smutny: postać Lectera (podobnie jak postaci Predatora czy Aliena) dzięki zgubnemu wpływowi amerykańskiego "sikłelizmu" i "prikłelizmu" (względnie "debilizmu") stała się kolejną sprzedajną figurką dołączaną do frytek. Super fajny cool morderca, zabijający gorszych od siebie bandytów.

Kwestia bardzo subiektywna. Dla mnie Siedem to film intensywniejszy niż "Milczenie owiec" w sensie akcji, jej rozwoju i finałowego rozstrzygnięcia. O ile końcówka obrazu Demme'go jest "naturalną konsekwencją śledztwa" (albo się uda, albo się nie uda złapać mordercy), o tyle zakończenie Siedem przeczy wszystkiemu, co dotychczas napisano i powiedziano. Polecam w tym miejscu znakomitą publikację Siewierskiego pt. Powiesć kryminalna.

I jeszcze coś: zakres obserwacyjny Demme'go ogranicza się wyłącznie do tu i teraz (pogoń za mordercą, relacje na linii: Clarice - Lecter). "Siedem" natomiast zapuszcza korzenie znacznie głębiej.

Podsumowując: gdyby Fincher nakręcił swój film 6 lat wcześniej, zgarnąłby oscarowego fula. (A gdyby królowa miała jaja, to by była królem).

*Na liście nie ma Urodzonych morderców Stone'a. Powód? To nie jest film o seryjnych mordercach, lecz o mordercach masowych. Mickey wyraźnie podkreśla tę subtelną różnicę w terminologii :)

PS: Autostopowicza nie zaliczam do grona wyżej wymienionych.

PS2: zrobiłem upgrade listy: na miejscu trzecim Manhunter Manna, na piątym - Zodiac.